२०८१ वैशाख ८, शनिबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठअन्तर्वार्ता / विचारजिल्ला अस्पताल डोल्पाका प्रमुख डा. रत्नवीर भन्छन्, ‘चाहेर पनि सेवा दिन सकेका छैनौं’

जिल्ला अस्पताल डोल्पाका प्रमुख डा. रत्नवीर भन्छन्, ‘चाहेर पनि सेवा दिन सकेका छैनौं’


जुम्लाको चन्दननाथ नगरपालिका–३ मा वि.सं. २०४५ सालमा जन्मिएका डा.रत्नवीर सुनार अहिले जिल्ला अस्पताल डोल्पाको प्रमुख तथा त्यहाँको जनस्वास्थ्य सेवा कार्यालय प्रमुख हुन् । एसएलसी जुम्लाकै चन्दननाथ स्कुलबाट गरेका डा. सुनारले आईएस्सी काठमाडौंबाट गरेका हुन् ।

एमबीबीएस विपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरान गरेका डा. सुनारले सामान्य अभ्यास र आपत्तकालीन चिकित्सामा त्रिवि चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानबाट स्नातकोत्तर गरेका छन् । डाक्टर भएपछि १० वर्ष हिमाल तथा दुर्गम जिल्लाका हिमाली जिल्लाहरु रुकुम, जुम्ला, मुगु, भोजपुर, कालिकोट, डोल्पा काम गरेका डा.सुनारसँग हेल्थआवाजले गरेको कुराकानी :

डोल्पा विकट जिल्ला हो । यहाँबाट कसरी स्वास्थ्य सेवा प्रवाह गरिरहनु भएको छ ?
डोल्पा देशकै विकट र भौगोलिक रुपमा अप्ठ्यारो जिल्ला हो । यो जिल्लामा ३ वटा पालिकामा मात्र यातायात सुचारु छ तैपनि भरपर्दो छैन । तसर्थ, एक गाउँबाट अर्को गाउँ पुग्न ४–५ घण्टादेखि माथिल्लो डोल्पामा एक दिन समेत लाग्छ । त्यसैले सबै ठाउँमा सहज स्वास्थ्य सेवा दिन एकदम चुनौती छ । हामी वा स्वास्थ्य सेवा कार्यालय डोल्पाले घुम्ती शिविरद्वारा विभिन्न पालिकामा सेवा दिने गरेका छौं । यहाँ एउटा मात्र अस्पताल छ, जिल्ला अस्पताल । जहाँ ५ जना मेडिकल अधिकृत, एउटा डेन्टल डाक्टर र एक जना एमडिजिपी डाक्टर (म आफैँ) छौं । म र एकजना मेडिकल अधिकृतबाहेक सबै करार हुनुहुन्छ ।

अस्पतालमा आँखा सम्बन्धी उपचार पनि हुन्छ जुन अप्थाल्मो असिस्टेन्ट हुनुहुन्छ । त्यसबाहेक आधारभूत उपचार र प्राथमिक सर्जरी (सिजरियन सेक्सन, एपेन्डिक्स, हर्निया, हाइड्रोसिल, ल्यापारोटोमी) जस्ता आकस्मिक सर्जरीहरू सबै हुन्छ ।

जिल्ला अस्पतालमा जनशक्ति र भौतिक पूर्वाधारको अवस्था कस्तो छ ?
चिकित्सकबाहेक सबैको दरबन्दी पूर्ण छ । यहाँ विशेषज्ञ चिकित्सकको एकदम अभाव र खाँचो छ । नयाँ निर्मित अस्पताल छ, हस्तान्तरण भएको छैन । यो भवन हस्तान्तरण भएपछि दैनिक सेवा प्रवाहमा अलि सजिलो हुने आशा छ । बजार र अस्पताल जोड्ने पुल नहुँदा बजारबाट बिरामी आउन ३० मिनेट लाग्छ, जुनकी पूल भएको खण्डमा २ मिनेटमा अस्पताल पुग्न सकिन्छ ।

जिल्ला अस्पतालमा सेवा लिन आउने कस्ता खालका बिरामी रहेका छन् ?
यहाँ विशेषगरी चिसोले होला दम, दमखोकी, निमोनियाजस्ता श्वासप्रश्वास र पाठेघर सम्बन्धी समस्या लिएर आमा दिदीबहिनीहरू आउनु हुन्छ । साथै ग्याट्रिक सम्बन्धी समस्या पनि जेनतेन नै छन ।
अहिलेको चुनौती बन्दै आएको नसर्ने रोग जस्तै उच्च रक्तचाप, मधुमेह अनि मानसिक रोग सम्बन्धी समस्याहरू बढ्दो क्रममा छन्, जो विश्वको लागि नै चुनौती बन्दैंछन् ।

सेवाग्राहीलाई छिटो—छरितो सेवा दिन सक्नु भएको छ ?
–यहाँको जनसंख्या नै कम भएकोले सेवा बिलम्ब छैन किनभने बिरामी अस्पताल आएको १–२ घण्टामा उपचार सेवा लिएर घर फर्किन्छन् । इमर्जेन्सी सेवाको लागि सबै विभागमा अन ड्युटी कर्मचारीहरू तैनाथ हुन्छन् ।

जिल्ला अस्पतालबाट दिन नसकिएको सेवा के हो जस्तो लाग्छ ?
विशेषज्ञ चिकित्सकको एकदमै अभावले सेवाहरूलाई विस्तारित गर्न गाह्रो छ ।

दुर्गम जिल्लामा रहेर स्वास्थ्य सेवा दिँदाका समस्या के पाउनु भएको छ ?
दुर्गम क्षेत्रमा चिकित्सकहरू सजिलै जान नमानेकोले विशेषगरी विशेषज्ञ डाक्टरहरू र औषधी मूलो अनि औजार भनेको समयमा ढुवानी गर्न नसेकेको अनि मंहगो ढुवानी खर्चले कहिलेकाहीँ सीप र अक्कल हुदा नि भने जस्तो सेवा दिन नपाउँदा खल्लो अनुभव हुन्छ । बत्ती, पानी, सडक र इन्टरनेटको यति धेरै समस्या छ । जुन चाहेर पनि हल गर्न नसकिने छन् ।

स्थानीय तह र प्रदेशसँग कस्तो समन्वय गरिरहनु भएको छ ?
वि.सं. २०७४ पछि नेपालको संविधान बमोजिम तीन तहका सरकार छन् । तीनै तहको चेन वा कमाण्ड नभएकोले र सबैको आफ्नै सरकार भएकोले स्थानीय र संघीय सरकारसँग हाम्रो प्रदेशको कार्यालयलाई सम्बन्ध र समन्वय गर्न अलिक कठिनाई छ तैपनि सामञ्जस्यता राम्रो छ । आशा छ— तीनै तहको सरकारको समन्वयमा धेरै सुधार हुनेछ ।

अस्पतालको सुधारका भावि योजना के रहेका छन् ?
नवनिर्मित भवनमा सर्दैछौ । अब खानेपानीको अवस्था सुधारका लागि खानेपानी उपभोक्ता समितिसँग गहन छलफलसँगै उहाँहरूको सहयोगमा ध्यानाकर्षण र अनुरोध गर्नेछौ । अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालनमा प्रदेश सरकारसँग सहयोग र समन्वय गर्नेछौ । स्वास्थ्य बिमा कार्यक्रमलाई अझै सुदृढ गर्नेछौं ।


क्याटेगोरी : अन्तर्वार्ता / विचार, एक्सक्लुसिभ



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ