२०७९ मंसीर १९, सोमबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठसमाचारहोम कलेक्सनका नाममा ‘अवैध धन्दा’, प्रयोगशालासँग लिन्छन् ७० प्रतिशतसम्म कमिसन

होम कलेक्सनका नाममा ‘अवैध धन्दा’, प्रयोगशालासँग लिन्छन् ७० प्रतिशतसम्म कमिसन


काठमाडौं—पुतलीसडकस्थित ‘मोहो’मा बिहीबार साँझ अबेर हेल्थआवाजले सम्पर्क गरेको थियो । साँझ अबेर भएकाले होला ‘मोहो’को फोन रिसिभ भएन । शुक्रबार विहान ९ बजे ‘मोहो’बाट फोन आयो । हामीले डेंगु परीक्षणका लागि होम कलेक्सन र शुल्कबारेमा जिज्ञाशा राख्यौं । १ हजार ६ सय रुपैयाँमा होम कलेक्सन र परीक्षण दुवै हुने जवाफ आयो ।

त्यसपछि हामीले थप जिज्ञाशा राख्यौं, ‘तपाईंहरुको आफ्नै ल्याब छ ?’

‘हाम्रो विभिन्न ल्याबहरुसँग सम्झौैता छ । ती ल्याबहरुमा हामीले नमुना पठाउँछौं,’ मोहोबाट जवाफ आयो ।

यस्तै, शुक्रबार विहान हामीले ‘हिडक’ (HeeDoc) मा सम्पर्क ग¥यौं । संखमूलमा रहेको ‘हिडक’बाट डेंगु परीक्षणका लागि नमुना सम्पर्क गर्न घरमै आउने र १ हजार २ रुपैयाँ पर्ने जवाफ पायौं । तपाईंको आफ्नै ल्याब छ ? भनेर जिज्ञाशा राख्दा विभिन्न ल्याबहरुको सहकार्य रहेको जानकारी प्राप्त भयो । यस्तै, होम कलेक्सनको काम गर्छ दरबारमार्गमा कार्यलय रहेको ‘इजी प्याथ ल्याब’ले पनि ।

यी तीन त प्रतिनिधी उदाहरण मात्रै हुन् । होम कलेक्सनका नाममा यस्तै बिचौलियाको भूमिका निर्वाह दर्जनभन्दा बढी अहिले काठमाडौंमा मात्रै सक्रिय छन् । विभिन्न प्रयोगशालाहरुसँग मोटो कमिसन लिएर फेसबुक र अनलाइनमार्फत होम कलेक्सन गर्ने अवैध ट्रेण्ड अहिले काठमाडौंमा भुसको आगोझै सल्किरहेको छ । यीमध्ये केही उधोग विभाग र केही कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यलयमा दर्ता छन् भने केही न बिना दर्ता नै यस्तो काममा गरिरहेका छन् ।

कोभिड—१९ महामारीसँगै फैलिएको यो ट्रेण्ड नियांमक निकायहरु कानमा तेल हालेर बस्दा झन—झन झाँगिदैं गएको छ । कोभिड—१९ को संक्रमण उच्च रहेका बेला यस्ता संस्थाहरुले पिसिआरका लागि महंगो शुल्क लिएर घरमै स्वाब संकलन गर्थे । अहिले यिनीहरुको धन्दाको दायरा फेरिएको छ । अहिले धेरै यस्ता संस्थाले कोभिड—१९, डेंगु, भिटामिनलगायतका प्याकेज नै बनाएर होम कलेक्सन गरिरहेका छन् ।

‘मोहो’ नामक भारतीय स्वामित्वको कम्पनी वि.सं. २०७६ देखि नै होम कलेक्सनको अवैध धन्दा गरिरहेको छ । हेल्थआवाजले वि.सं. २०७७ मा कात्तिक २१ मा पिसिआर परीक्षणका नाममा होम कलेक्सन गरेर टिडियोको चर्को शुल्क असुल गरिरहेको भन्दैं समाचार प्रकाशित गरेको थियो । त्यसको दबाब सरोकारवाला निकायसम्म परेपछि टिडियो नाम परिवर्तन भएर ‘मोहो’ बनाइयो तर उसले होम कलेक्सनको अवैध धन्दा भने अहिलेसम्म रोकेको छैन ।

मानिसको जनस्वास्थ्यजस्तो गम्भीर विषयसँग प्रत्यक्ष जोडिएको नमुना संकलन घरबाटै गर्ने नाममा केही अवैध नाम मात्रैका ल्याब र होम कलेक्सन केन्द्रहरुले कानुन विपरित काम गरिरहेको छन् । तर, नियांमक सरकारी निकाय भने यसबारे बेखबर झै छन् । ‘एक स्याम्पलमा ७० प्रतिशतसम्म कमिसन लिन्छन्,’ एक ल्याब संचालक भन्छन्, ‘होम कलेक्सनका नाममा हुने यो अवैध धन्दाबाट उपभोक्ताले आर्थिक भारमात्रै खेप्नु परेको छैन् । नमुना सही रिपोर्ट आउँछ भनेर भर गर्न सकिने अवस्था पनि छैन् ।’ किनभने, रगतको नमुना संकलन गरिसकेपछि सामान्यतयाः ४ घण्टाभित्र प्रयोगशालामा पु¥याइसक्नुपर्छ । त्यो भन्दा ढिलो हुने अवस्था सिर्जना भएमा त्यहीअनुसारको तापक्रम मेन्टेन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका प्रवक्ता लोकबन्धु चौधरी भने अस्पताल र प्रयोगशाला नभएकाले स्वाब संकलन गर्न नपाउने बताउँछन् । ‘त्यसका लागि पनि एनपीएचलले अनुगमन गरेर सर्टिफिकेसन गर्नुपर्छ,’ मेडिकल ल्याब्रोटोरी टेक्नोलोजिष्टसमेत रहेका चौधरीले हेल्थआवाजसँग भने, ‘त्यसबाहेक संकलन केन्द्रमात्रै खोलेर नमुनाहरु संकलन गर्न पाइदैंन् । अस्पताल र ल्याब नभएको कुनै एजेन्टले स्वाब लिएर परीक्षण हुन्छ भन्ने अवैध हो ।’


क्याटेगोरी : समाचार



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ

जम्मा संक्रमित (नेपाल)
निको भएको
मृत्यु
जम्मा संक्रमित (विश्व)