२०७९ मंसीर १९, सोमबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठजनस्वास्थ्यडा. प्रज्वल श्रेष्ठको सल्लाहः दम भएको कसरी थाहा पाउने, यसबाट कसरी बच्न सकिन्छ

डा. प्रज्वल श्रेष्ठको सल्लाहः दम भएको कसरी थाहा पाउने, यसबाट कसरी बच्न सकिन्छ


फोक्सोको श्वासनलीमा आएको संकुचनका कारण श्वास—प्रश्वासमा हुने कठिनाई, श्वास फुल्ने समस्या तथा श्वास—प्रश्वासमा तीब्रता आदिको समुच्च रुपलाई दम भनेर चिनिन्छ । यो एक दीर्घ रोग हो । दम दुई प्रकारका हुन्छन् पहिलो सिओपीडी क्रोनिक (Chronic Obstructive Pulmonary) र दोस्रो ब्रोन्कियल (bronchial) दम हो

सिओपिडी कसरी हुन्छ त ? यो रोग विशेषगरी चुरोट पिउने, दाउरा बालेर खाना पकाउने र उच्च वातावरण प्रदुषण भएको क्षेत्रहरुमा बसोवास गर्ने हरुलाई लाग्छ । यो रोग चालिस वर्षभन्दा माथिका मानिसहरुमा लाग्ने गर्छ । यसका लक्षणहरु खोकी लाग्ने, घ्यार—घ्यार हुने, छाती कस्सिएको अनुभव हुने हुन्छ ।

जसले गर्दा अनिद्रा हुने, थकित हुने, आलस्य लाग्ने गर्दछ । यो रोग बढ्दै जाने रोग हो, यसको उपचार राम्रोसँग गरे पूर्ण रुपले निको हुन नसकेपनि यसलाई नियन्त्रणमा ल्याउन भने सकिन्छ ।

कसरी थाहा पाउने ?

खोकी लाग्ने, घ्यार—घ्यार हुने, छाती कस्सिएको अनुभव हुने, खकार आउनेजस्ता समस्या ३ महिनासम्म भएमा वा यस्ता लक्षण देखियो भने दीर्घकालीन दम रोग लागेको छ भन्ने सोच्नु पर्छ । यो रोगको औषधीहरु खाँदा शरीरमा अरु जोखिमहरु गर्दैन । दम रोगका बिरामीहरुले ‘इनहेलर थेरापी’ लिनुपर्छ । खाने औषधीभन्दा तान्ने औषधी जोड गर्दा यसलाई कन्ट्रोल राख्न सकिन्छ । तान्ने औषधी एकदम सुरक्षित हुन्छ ।

तान्ने औषधी सम्बन्धी समाजमा धेरै नै नकारात्मक धारणा रहेको देखिन्छ । तान्ने ओषधी भनेको फोक्सो बिगार्छ, यसको बानी पर्छ यो भनेको अन्तिम अवस्थामा प्रयोग गर्नुपर्ने औषधी हो भन्ने गरेको सुनिन्छ । तर, त्यो सबै भ्रम मात्रै हो । यसले कुनै पनि प्रकारको नकारात्मक असर पार्दैन । तान्ने औषधी चिकित्सकको परामर्शमा नियमित रुपमा लिने हो भने यसलाई नियन्त्रण गर्न एकदम सजिलो हुन्छ ।

ब्रोन्कियल (bronchial) दम कसरी हुन्छ ?

यो दम भनेको एलर्जीको दम हो । यो एलर्जी भएका बिरामीलाई हुने दम हो । यो रोग १२ वर्षमुनिका बच्चालाई पनि हुन सक्छ । र, टिनएजर्सदेखि पछिसम्म पनि हुन सक्ने हुन्छ । यो दममा बेला—बेलामा दमका लक्षणहरु देखिन्छन् । जस्तोः खोकी लाग्ने, घ्यार—घ्यार हुने र कुनै बेला सबै ठिक केही पनि समस्या नभएको हुन सक्ने हुन्छ ।

जस्तैः धुवाँ घुलोमा गएपछि यो रोग देखिन्छ र औषधी खाएपछि सन्चो पनि हुन्छ । त्यस्ता बिरामीलाई हाछ्यु आउने, नाकबाट पानी बग्ने आँखा चिलाउने छालामा डामहरू आउनेजस्ता लक्षणहरु देखिन्छन् ।

कसरी थाहा पाउने ?

यो दम प्रायजसो वंशाणुगत हुन्छ । आमाबुवालाई भएको छ भने बच्चालाई हुने सम्भावना प्रवल रहन्छ । सानो बच्चामा छिटो—छिटो श्वार फेर्ने, घयार—घ्यार गरेर घाँटी बज्नु, दुध नचुस्ने, खाना खाने बच्चा भए खान मन नगर्ने, खेल्न कम गर्ने, बोल्न सक्ने बच्चा छ भने श्वास फेर्न गाह्रो भो भन्नेजस्ता समस्याहरु देखियो भने एलर्जीको दम हो भन्ने बुझ्नुपर्छ ।

एलर्जीको दम धेरैजसो निको पार्न सकिन्छ । तर, यही रोग ४० वर्षभन्दा माथिसम्म रहन्छ भने यो निको हुन सक्दैन् । त्यसपछि नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ ।

प्रस्तुतीः भूमिका विष्ट


क्याटेगोरी : जनस्वास्थ्य



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ

जम्मा संक्रमित (नेपाल)
निको भएको
मृत्यु
जम्मा संक्रमित (विश्व)