काठमाडौं—टोखास्थित ग्राण्डी अन्तर्राष्ट्रिय अस्पतालले क्षयरोग नियन्त्रणका लागि डट्स केन्द्र स्थापना गरी बिरामीलाई सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । राष्ट्रिय क्षयरोग नियन्त्रण केन्द्र र टोखा नगरपालिकासँगको सहकार्यमा ग्राण्डीले विगत तीन वर्षदेखि ‘क्षयरोग उपचार डट्स केन्द्र’ स्थापना गरी क्षयरोगका बिरामीलाई उपचार प्रदान गर्दै आएको हो ।
ग्राण्डीले स्थापनाकालदेखि नै क्षयरोगका बिरामीलाई उपचार गर्दै आएपनि विगत तीन वर्षदेखि भने डट्स केन्द्र स्थापना गरी सेवा प्रदान गर्दै आएको हो ।
ग्राण्डीले डट्स केन्द्र स्थापना भएदेखि चिकित्सकको प्रतक्ष्य निगरानीमा विरामीलाई क्षयरोगको औैषधी खुवाउँदै आएको फोकल पर्सन बज्राचार्य बताउँछिन् । ग्राण्डीले प्रत्येक दिन ‘क्षयरोग उपचार डट्स केन्द्र’ मार्फत विरामीलाई सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
क्षयरोग माइक्रोव्याक्टेरियम ट्युबरक्लोसिस नामको व्याक्टेरियाका कारण लाग्ने गरेको छ । ग्राण्डी अस्पताल, डट्स शाखाकी फोकल पर्सन अनिता बज्राचार्य चिकित्सकको सल्लाहअनुसार नियमित रुपमा औषधि सेवन गर्दा उक्त रोग निको हुने बताउँछिन् ।
टिबी (क्षयरोग) दुई प्रकारका हुन्छन्—पल्मोनरी र एक्स्ट्रा पल्मोनरी टिबी । पल्मोनरी टिबी छातीमा हुने टिबीलाई जनाउँछ भने एक्स्ट्रा पल्मोनरी टिबी छाती भन्दा अन्य भागमा हुने टिबीलाई जनाउँछ । पल्मोनरी टिबी ६ महिना निरन्तर औषधि सेवन गर्दा निको हुन्छ भने एक्स्ट्रा पल्मोनरी टिबी भएमा १२ देखि १८ महिनासम्म औषधि सेवन गर्नुपर्ने हुन्छ ।
टिबीको साइड इफेक्ट समेत हुने गरेको छ । सुरुमा औषधि सेवन गर्दा दिशा, पिसाबमा रातो आउने, कसैलाई पेट फुल्ने, टाउको दुख्ने, जिउ भारी हुने, वाकवाक लाग्ने, जिउ चिलाउने र जण्डिस हुने गर्दछ । जण्डिसको लक्षण देखिएमा चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्दछ । टिबीको औषधि एकै समयमा खाने गर्नुपर्दछ । टिबीको औषधी खाने बिरामीले प्रोटिनयुक्त खाना, सागपात, गेडागुडी, माछामासु बढी मात्रामा खाने गर्नुपर्दछ ।
