नयाँदिल्ली—भारतको दिल्ली—एनसीआरस्थित फोर्टिस अस्पतालले विश्वकै पहिलो ल्याप्रोस्कोपिक ‘डुअल—लोब’ (दुई जीवित दाताबाट एक—एक खण्ड कलेजो लिएर गरिएको) कलेजो प्रत्यारोपण सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको जनाएको छ । अस्पतालले यो प्रविधिमार्फत दीर्घकालीन हेपाटाइटिस बी संक्रमणका कारण अन्तिम चरणको कलेजो रोगबाट पीडित ५१ वर्षीय किर्गिस्तानका एक पुरुषमा सफल कलेजो प्रत्यारोपण गरिएको हो ।
ती बिरामीलाई एडभान्स लिभर फेलियर, जण्डिस, बारम्बार पेटमा पानी जम्ने समस्या, पाचन नलीबाट रक्तश्रावजस्ता गम्भीर समस्या देखिएपछि अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो । विस्तृत स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा बिरामीको कलेजोमा गम्भीर क्षति, पोर्टल हाइपरटेन्सन (Portal Hypertension), थ्रोम्बोसाइटोपेनिया (रगतमा प्लेटलेटको कमी) तथा रक्त जम्ने क्षमता कमजोर भएको पुष्टि भएको थियो ।
चिकित्सकहरूका अनुसार एक जना दाताबाट प्राप्त हुने कलेजोको भाग बिरामीको शारीरिक आवश्यकता पूरा गर्न पर्याप्त नहुने देखिएपछि २० र २१ वर्षीया उनका दुई छोरीबाट कलेजोका दुई अलग—अलग भाग दान गराई ‘डुअल—लोब’ जीवित दाता कलेजो प्रत्यारोपण गर्ने निर्णय गरिएको थियो ।
यस जटिल शल्यक्रियाको नेतृत्व फोर्टिस अस्पताल नोएडाका लिभर ट्रान्सप्लान्ट तथा हेपाटोबिलियरी साइन्सेस विभागका अध्यक्ष डा. विवेक विजले मल्टीस्पेसियालिटी ट्रान्सप्लान्ट एक्सपर्ट टिमसँग मिलेर गरेका थिए ।
अस्पतालका अनुसार विश्वमै पहिलो पटक अपनाइएको यस विधिअन्तर्गत दुवै दाताको कलेजो निकाल्ने शल्यक्रिया परम्परागत खुला शल्यक्रियाको सट्टा न्यून चिरफार (ल्याप्रोस्कोपिक) प्रविधिबाट गरिएको थियो । दुवै दाताको शल्यक्रिया करिब पाँच–पाँच घण्टा चलेको थियो भने बिरामीको प्रत्यारोपण शल्यक्रिया करिब आठ घण्टामा सम्पन्न गरिएको थियो ।
शल्यक्रियापछि दुवै दाता पूर्ण रूपमा स्वस्थ भई अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् भने प्रत्यारोपण गरिएका बिरामीलाई पनि स्वस्थ र स्थिर अवस्थामा डिस्चार्ज गरिएको अस्पतालले जनाएको छ ।
बिरामीको निकालिएको कलेजोको हिस्टोप्याथोलोजिकल परीक्षणले उनीमा हेपाटाइटिस बी र हेपाटाइटिस डी संक्रमणका कारण क्रोनिक हेपाटाइटिस तथा एडभान्स लिभर ड्यामेज भएको पुष्टि गरेको छ ।
