मुख स्वास्थ्य जोगाइ राख्न समयमै दन्त चिकित्सक कहाँ जानु अत्यन्तै आवश्यक छ। आदर्श रूपमा प्रत्येक छ महिनामा दन्त जाँच गराउँदा दाँतको किरा, गिजाको रोग तथा मुखको क्यान्सरजस्ता समस्या प्रारम्भिक चरणमै पहिचान गर्न सकिन्छ।
नियमित जाँच र दन्त सफाइले साना समस्यालाई पीडादायक, खर्चिलो वा दाँत गुमाउने अवस्थासम्म पुग्नबाट रोक्छ। यस्ता भेटघाटले व्यक्तिगत सल्लाह तथा निगरानीको अवसर पनि प्रदान गर्छ, जसले समस्या गम्भीर बन्नु अघि नै समाधान गर्न मद्दत गर्दछ।
समयमै दन्त जाँचका प्रमुख कारणहरूः
१.प्रारम्भिक पहिचान र रोकथाम
नियमित जाँच र एक्स–रेले दाँतको किरा, गिजाको रोग तथा मुखको क्यान्सर प्रारम्भिक र उपचारयोग्य चरणमै पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ।
२. व्यवसायिक दन्त सफाइ
नियमित सफाइले ब्रसिङले हटाउन नसकिने प्लाक र टार्टर हटाई गिजाको रोगबाट बचाउँछ।
३. रोकथामात्मक उपचार
फ्लोराइड वा सिलान्टजस्ता उपचारले भविष्यमा जटिल र खर्चिलो उपचारको जोखिम घटाउँछ।
४. पीडादायक आपत्तकाल टार्ने
समयमै उपचारले दाँत दुखाइ, संक्रमण र आपत्तकालीन अवस्थाबाट बचाउँछ।
५. समग्र स्वास्थ्यसँग सम्बन्ध
मुख स्वास्थ्य सम्पूर्ण शरीर स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित भएकाले अन्य रोगका संकेत पनि पहिचान हुन सक्छन्।
६. स्वास्थ्य शिक्षा
दन्त चिकित्सकले सही ब्रसिङ र फ्लसिङ विधिबारे मार्गदर्शन प्रदान गर्छन्।
तत्काल (आपत्तकालीन) दन्त उपचार आवश्यक पर्ने अवस्था
निम्न लक्षण देखिएमा छ महिनाको नियमित जाँचको प्रतीक्षा नगरी तुरुन्तै दन्त चिकित्सकलाई सम्पर्क गर्नुपर्छः
क. अचानक, तीव्र वा लगातार दाँत दुखाइ हुनु।
ख. दाँत भाँचिनु, चिरा पर्नु वा उखेलिनु।
ग. गिजा सुन्निनु वा फोहराजस्तो संक्रमण (एब्सेस)का लक्षण देखिनु।
घ. लामो समयसम्म दुर्गन्धयुक्त श्वास आउनु वा मुखमा नराम्रो स्वाद रहिरहनु, जसले गहिरो संक्रमणको संकेत गर्छ।
समयमै दन्त जाँच कायम राख्ने उपायहरू
—अग्रिम तालिका बनाउने
दन्त चिकित्सककहाँबाट निस्कनुअघि नै अर्को भेटघाटको समय निर्धारण गर्नु।
—स्मरण व्यवस्था गर्ने
मोबाइल अलर्ट वा क्यालेन्डर एप प्रयोग गरी छ महिनामा हुने जाँच सम्झनु।
—सल्लाह पालना गर्ने
दन्त चिकित्सकले सिफारिस गरेको जाँच अन्तरालको पालना गर्नु, जुन उच्च जोखिम भएका व्यक्तिहरू (जस्तैः मधुमेह भएका वा धूम्रपान गर्ने) का लागि छ महिनाभन्दा कम हुन सक्छ।
