२०८१ असार ३१, सोमबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठअन्तर्वार्ता / विचारजलवायु परिवर्तन र न्यून–मध्यम आय भएका देशहरूमा संक्रामक पखालाको कारण पत्ता लगाउनुपर्ने अनिवार्यता

जलवायु परिवर्तन र न्यून–मध्यम आय भएका देशहरूमा संक्रामक पखालाको कारण पत्ता लगाउनुपर्ने अनिवार्यता


विगतका दुई दशकहरूमा पखाला सम्बन्धी बाल मृत्युदरमा उल्लेख्य कमी आएको भएतापनि पखाला बाल स्वास्थ्य जनसंख्यामा अशक्तता समायोजित जीवन–वर्षको तेस्रो प्रमुख कारण बनेको छ ।

संक्रामक पखाला विभिन्न रोगजन्य ब्याक्टेरिया, भाइरल र प्रोटोजोलका कारण हुन सक्छ । यद्यपि, स्वास्थ्य सेवा सुविधाहरूको कमजोर निदान क्षमताको कारण न्यून आय र मध्यम आय भएका देशहरूमा (एलएमआईसीएस) नियमित अभ्यासको रूपमा पखालाका केसहरूको विशिष्ट एटियोलोजी रिपोर्ट बिरलै गर्ने गरिन्छ ।

फलस्वरूपः ती वातावरणमा चिकित्सकहरुले लक्षणात्मक उपचारको छनोट गर्दै लक्षणको आधारमा संक्रामक पखालाको अस्थायी व्यवस्थापन गर्दछन् । कम आय र मध्यम आय भएका देशहरूमा सिगेला संक्रमण बालबालिकामा हुने पखालाको प्रमुख कारकको रुपमा रहेको रिपोर्ट गरिएको छ ।

सिगेलोसिस, ब्लडी डायरिया वा ब्यासिलरी डाइसेन्टरी पनि भनिने ग्राम–नेगेटिभ ब्याक्टेरियाको इन्टेरोब्याक्टेरियाको परिवारको सिगेला जीनसले गर्दा हुने यो ब्याक्टेरियल पखालाको एक रूप हो । सिगेलोसिस भनेको खानाबाट हुने र पानीबाट सर्ने रोग हो, जुन प्रायः आफैंमा सिमित हुन्छ । तर, कहिलेकाहीँ मुख्यतयाः बच्चाहरू र कम रोग प्रतिरोधात्मक भएका व्यक्तिहरूको ज्यानसमेत लिन सक्ने हुन्छ । द ल्यान्सेट ग्लोबल हेल्थका हमदा बद्र र सहकर्मीहरुले बालबालिकासँग सम्बन्धित सिगेला संक्रमणका विभिन्न पक्षहरुको सम्भावित प्रसारलाई लिएर न्यून आय र मध्यम आय भएका केही देशको व्यक्ति, घरपरिवार तथा विभिन्न प्राकृतिक अवस्थाजस्ता कारकहरुलाई छनौट गरे ।

लेखकहरुले स्वास्थ्य सुविधा आधारित वा समुदाय आधारित निगरानी, कोहोर्टको अध्ययन तथा अफ्रिका, दक्षिण एसिया र ल्याटिन अमेरिकाका विभिन्न २३ वटा न्यून आय र मध्यम आय भएका देशहरुमा गरिएको परीक्षणको आधारमा तथ्यांकलाई विश्लेषण गरे । उनीहरुले ०–११ महिना, १२–२३ महिना र २४–५९ महिनाका ३ उमेर समूहका बालबालिकामा सिगेलाको सम्भावित प्रतिशतको आँकलन गरे । स्टुलका नमुनाहरु समुदाय र अस्पतालमा आधारित भएर लिइएका थिए । अध्ययनमा पिसीआर पुष्टि भएका, लक्षण भएका र नभएका दुवै किसिमका नमुनाहरु संलग्न गरिएको थियो । बद्र र उनका सहकर्मीहरुले हाइड्रोमेटियोरोेलोजिकल स्प्लाइनसँग सम्बन्धित नन लिनियर समीकरण्म अपनाउँदै हाइड्रोमेटियोरोेलोजिकलका चरहरुको प्रयोग गरे । त्यसपश्चात उनीहरुले सम्भावित सिगेला संक्रमणलाई सहभागीस्तर, घरायसीस्तर कोभेरिएट्स, वातावरणीय स्थानीय कोभेरिएट्स तथा हाइड्रोमेटियोरोेलोजिकल चरहरु तापमान, हावाको गति, सापेक्षिक आर्द्रता तथा माटोको आर्द्रतालाई सम्भावित मोडेल गरे ।

समग्रमा अध्ययनले १ वर्षभन्दा कम उमेरका बच्चाहरुको तुलनामा १ वर्षभन्दा बढी उमेर भएका बालबालिकामा सिगेला संक्रमणको उच्च जोखिम थियो (वाधा अनुपात ३.४२ ९५ प्रतिशत सिआई ३.२४–३.६१ १२–२४ महिनाका र ४.८२ ९५ प्रतिशत सिआई ४.४३–५.२१ २४–५९) महिनाका लागि रहेको थियो । स्थानीय वितरणको सन्दर्भमा सिगेला संक्रमण मध्य अफ्रिकी रिपब्लिक र दक्षिण सुडानका क्षेत्रहरुमा सबैभन्दा बढी थियो भने पश्चिमी चीन, मध्य एसिया र अर्जेन्टिनी एन्डिजका क्षेत्रमा सबैभन्दा कम भएको तथ्यांक रिपोर्ट गरिएको थियो । लेखकहरूले सिगेला संक्रमणको हाइड्रोमेटोरोलोजिकल र घरेलु–स्तर निर्धारकहरूको सन्दर्भमा दुई निष्कर्षहरू रिपोर्ट गरे, जसको एक महत्वपूर्ण व्याख्या आवश्यक छ । उनीहरुले ३३ डिग्रीभन्दा बढी तापमान भएका क्षेत्रमा लक्षण भएका र नभएका दुवै पखालामा सिगेला इन्फेक्सन हुने सम्भावना कम रहेको रिपोर्ट गरे ।

यो खोज दक्षिण कोरिया र चीनका महामारी विज्ञान अध्ययनका निष्कर्षहरूको ठिक विपरित छ किनकी ती अध्ययनले १२.५ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम थ्रेसहोल्ड माथि सकारात्मक लिनियर सम्बन्ध रहेको रिपोर्ट गरेको थियो । त्यसैगरी, प्रयोगशालामा आधारित खोजहरूले सिगेला विषाक्त पदार्थहरू कोडिङ गर्न जिम्मेवार भाइरुलेन्स जीनहरू र होस्ट–सेल आक्रमणको लागि जिम्मेवार जीनहरू ३७ डिग्री सेल्सियसमा उच्च रूपमा फैलिने र यसले रोगजनकता बढाउने सुझाव दिएका छन् ।

यसरी ३३ डिग्री सेल्सियस र ३७ डिग्री सेल्सियसको बीचको तापक्रममा सिगेलाको संक्रमणको सम्भावना बढी हुन्छ र ३३ डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि यो घट्ने सम्भावना बढी हुन्छ ।

विभिन्न जलवायु क्षेत्रहरूमा थप विश्वव्यापीस्तर अध्ययनहरू तापमान र सिगेला संक्रमण बीचको सम्बन्धको वास्तविक प्रकृति निर्धारण गर्न आवश्यक रहेको र विशेष गरी जलवायु परिवर्तनका कारण भएको अत्यधिक गर्मी र तापक्रमका वेभहरुबारेमा अध्ययन गर्न आवश्यक रहेको हामी विश्वास गर्छौ । त्यस्तै, अध्ययनमा रिपोर्ट गरिएको खुला दिसा गर्ने घरपरिवारमा सिगेला संक्रमणको कम सम्भावना हुनु अर्को चाखलाग्दो खोज हो ।

सिगेला मल–मौखिक मार्गमार्फत प्रसारित हुन्छ । मुख्यतयाः प्रत्यक्ष व्यक्ति–व्यक्ति सम्पर्कमार्फत र अप्रत्यक्ष रूपमा दूषित खाना, पानी र फोमाइट्समार्फत यो सर्ने हुन्छ । सिगेला ब्याक्टेरिया होस्टबाट उत्सर्जित हुँदा वातावरणीय अवस्थाहरूमा पर्छन् र मल सामग्रीको अनुचित डिस्पोजलले सत्तहहरू र घरेलु पानीको आपूर्तिमा दूषित हुने सम्भावना बढी हुन्छ । र, त्यसैले संक्रमणको सम्भावनालाई कम गर्नुको सट्टा बढाउँछ । बाढी, चक्रवात र तूफानजस्ता बारम्बार चरम मौसमी घटनाहरूको साथमा जलवायु संकटले खुल्ला दिसाबाट पिउने पानीका स्रोतहरू दूषित हुने, पखाला जस्ता जलवायु संवेदनशील रोगहरू फैलने जोखिम बढाउन सक्छ ।

खुला दिसा, बद्र र सहकर्मीहरूको अध्ययनमा देखाइएको सिगेला भविष्यवाणी सम्भावनाबीचको सम्बन्धको बारेमा न्यून आए भएका देश र मध्यम आय भएका देशमा भविष्यका अध्ययनहरूमा दोहो¥याउन सकिन्छ वा सकिनन् भन्ने कुरा हेर्न रोचक हुनेछ । इन्टरप्याथोजेन्स न्यून र मध्यम आय भएका मुलुकका ५ वर्षभन्दामूनिका बालबालिकामा अझै पनि चिन्ताको विषय रहेको छ । यसरी, यी अवस्थामा रोगजनक परजीविहरु विशेषतः पखालाबारे अनुमानमा तीन वटा महत्वपूर्ण जनस्वास्थ्य प्रभावहरू प्रयोग गर्न सकिन्छन् ।

प्रथमतः यसले लक्ष्य प्राप्तिका लागि (दिगो विकास लक्ष्य ३.२) लाई समर्थन गर्दै रोकथाम गर्न सकिने उपायहरु जस्तै, खोप अभियान, रोग र मृत्युदरमा दीर्घकालीन रुपमा कमी ल्याउने कुराहरुलाई कार्यन्वयन गर्न मद्धत गर्दछ ।

दोस्रो, संक्रामक झाडापखालाको कारणले हुने रोगजन्य ज्ञानले एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी क्षमतालाई निरुत्साहित गरेर अयोग्य एन्टिबायोटिक औषधिहरूलाई निरुत्साहित गर्न मद्धत गर्न सक्छ ।

अन्तमा, जलवायु परिवर्तनको सन्दर्भमा र धेरैजसो झाडापखालाका लागि खोपहरूको अभावको सन्दर्भमा यो अनुमानले मौसमी सावधानीका उपायहरूको प्रभावकारी सञ्चार वा स्वास्थ्य विभागहरूद्वारा गैर–औषधि हस्तक्षेपहरूको कार्यान्वयनलाई सहज बनाउन सक्छ ।

यी उपायहरू मौसमी रूपमा परिवर्तन हुन सक्छन् किनकी बालबालिकामा हुने पखालाका कारण रोगजन्य विषाणुहरु भिन्न मौसमी ढाँचाहरू प्रदर्शन गर्न र तापमान, वर्षा र आर्द्रताजस्ता जलवायुजस्ता कारकहरूसँग सम्बन्धित रहेको रिपोर्ट गरिएको छ ।

(विश्व प्रसिद्ध ल्यान्सेट जर्नलमा प्रकाशित यो अनुसन्धान हेल्थआवाजले भावानुवाद गरेको हो ।)


क्याटेगोरी : अन्तर्वार्ता / विचार



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ