२०८१ साउन ८, मंगलबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठअन्तर्वार्ता / विचार‘लुम्बिनी अस्पताललाई मोडल अस्पतालका रुपमा विकास गर्ने सपना छ’

‘लुम्बिनी अस्पताललाई मोडल अस्पतालका रुपमा विकास गर्ने सपना छ’


गुल्मीमा जन्मिएर विगत लामो समयदेखि स्वास्थ्यका क्षेत्रमा काम गर्दै आएका डा. राजेन्द्र खनाल केही साताअघिमात्रै लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल बुटवलमा मेडिकल सुपरिटेन्डेन्टका रूपमा नियुक्त भएका छन् । दुर्गम क्षेत्र हुम्लाबाट सरकारी सेवा सुरु गरेका डा. खनालले विगतमा गुल्मी जिल्लाको जिल्ला स्वास्थ्य प्रमुख भई प्रशासकका रूपमा काम गरेको अनुभव उनीसँग छ । लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताललाई व्यवस्थित बनाउन के–कस्ता चुनौती र सम्भावनालगायत समसामयिक विषयमा उनै मेसु डा. खनालसँग डी. आर. बन्जाडेले गरेको कुराकानीः

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको मेसुरुका रुपमा नेतृत्व सम्हालिरहँदा कस्तो अनुभूति गरिरहनुभएको छ ?
अस्पतालको नेतृत्वमा आउनु स्वभावैले मेरो मात्र चाहना होइन् । मेरा सहकर्मी मित्रहरू, अग्रज तथा अनुजहरूको आग्रह तथा सबै महानुभावहरूको इच्छा र चाहनाले नै यो पदमा आएको हुँ जस्तो मलाई लाग्छ । अर्को कुरा म सेवा प्रवेश गर्दा नै अस्पतालको प्रशासनिक जिम्मेवारीमा बसेर काम गरिसकेको हुनाले लामो अनुभाव पनि छ । यस मानेमा पनि नेतृत्वमा आइरहँदा मलाई चुनौती र अवसर दुवै छन् भन्ने लागेको छ । म चुनौतीहरूको सामना गर्दै अघि बढ्ने स्वभावको भएको हुनाले पनि मैले चुनौतीहरूलाई पनि अवसर कै रूपमा लिएको छु ।

यहाँ त संघीय तह मै समायोजनमा योग्यता भएको ११ औं तहको डाक्टर हो । किन प्रदेश तहको अस्पताल रोज्नुभयो ?
म ११ औं तहको डाक्टर भएरपनि प्रदेशस्तरको अस्पतालमा आउनुको पछाडि भावनात्मक कारण छ । पश्चिम क्षेत्रको महत्वपूर्ण र पूरानो अस्पताललाई अस्पतालजस्तो बनाउन मसँग भएको क्षमता, अनुभव र दक्षता देखाउने अवसरका रूपमा लिएकाले यहाँ आएको हुँ । त्यतिमात्र होइन्, यस क्षेत्रका अग्रज, अनुज तथा सम्पूर्ण महानुभावहरूको सद्भाव पनि त्यस्तै रह्यो । एक पटक नेतृत्व गरिदिनुप¥यो भन्ने माग आयो, सोही अनुरूप नै म नेतृत्वमा आएको हुँ । म आफै पनि नकारात्मक सोच नभएको व्यक्ति हुनाले पनि काम गरेको होला । जुन कुर्सीमा बसिन्छ, त्यसलाई न्याय गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता बोकेको हुन्छु । सोही अनुरूप काम गर्नुपर्छ र काम गर्छु पनि ।

अस्पताल लामो समयदेखि नै थलिएको छ । समस्यामा जेलिएको अस्पताललाई स्वस्थ अस्पतालका रूपमा देखाउन के–कस्ता चुनौती देख्नुहुन्छ ?
समस्या नहुने क्षेत्र सायदै नहोला । तर, समस्या समाधानका लागि कस्ता पहलहरू भए ती पहलहरू सार्थक रहे वा रहेनन् भन्ने कुराले महत्वपूर्ण राख्दछ । जहाँसम्म अस्पतालमा देखिएका समस्याहरूको समाधानका लागि म तीन तवरले योजना बनाउनुपर्छ भन्ने मान्दछु । समस्याहरू पहिचान गरी ती समस्याहरूलाई समाधानतर्फ उन्मुख हुनु नै सफलता हो भन्ने मलाई लाग्दछ । मैले अहिले अस्पतालमा देखिएका समस्याहरूलाई पहिचान गरेको छु । ती समस्या समाधानका लागि तत्कालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन योजना आवश्यक हुने देखिएको छ । तत्कालीन रूपमा गर्नुपर्ने कामहरू, मध्यकालीन र दीर्घकालीन रूपमा काम गर्नुपर्ने अवस्था छ ।

अब हरेक काममा चुनौती हुन्छ नै तर यहाँ त्यस्तो चुनौती भने म देख्दिनँ । खाली म मेरो लेभलबाट अलि बढी खट्नुपर्ने हुन्छ । चुनौतीहरूलाई अवसरका रूपमा लिने मेरो स्वभाव पनि छ, सोहीअनुरूप नै काम गर्ने हो । चुनौतीहरूले मलाई उर्जा नै दिने हुन । हाम्रो पेशाप्रति आम रूपमा जुन सम्मान छ, त्यसको गरिमालाई अझ उचो बनाउँदै काम गर्ने हो । अस्पताललाई हेर्न लायक र सेवाको लागि लुम्बिनी अस्पताल छ भन्ने बनाउने मेरो योजना छ । यसलाई मोडल अस्पतालका रूपमा विकास गर्ने सपना छ । सबैले मलाई सोही अनुरूप नै प्रोत्साहन गरिरहनुभएको छ । त्यसकारण पनि काममा म दृढतापूर्वक नै लाग्छु । प्रदेश सरकारले गौरवको योजनाका रूपमा प्रादेशिक अस्पताललाई लिएको छ । यसर्थ पनि यो अवसरका रूपमा पनि मैले लिएको छु । दैनिक ठूलो संख्यामा बिरामीहरू उपचार गर्न आउनुहुन्छ । पहाडी जिल्लाहरूदेखि भारतसम्मबाट पनि उपचारका लागि आउनुहुन्छ । यसरी बीच भागमा रहेको यो अस्पताललाई बुटवल उपमहानगरपालिकाको नमुना, उदाहरणीय योजनाको रूपमा विकास गर्नुपर्छ ।

यहाँबाट अस्पतालमा तुरून्त गर्ने कार्यहरू के–के हुनेछन् ?
परिवर्तन आफैबाट सुरु गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता म राख्दछु । सोही अनुरूप म र टिमलाई जुझारू पर्न सक्यो भने लगभग समस्या समाधान हुन्छजस्तो मलाई लाग्छ । त्यसपछि इमर्जेन्सीमा देखिएको जुन समस्या छ, त्यसको तत्काल समाधान खोज्नु पर्नेछ । बेडको समस्यादेखि अन्य समस्याहरू छन्, त्यसको समाधानका लगि पहल सुरु हुन्छ । दोस्रो अस्पताल परिसरमा सरसफाइको समेत समस्या देखिएको छ । त्यसको लागि पनि पहल भै नै हाल्छ । त्यसको अलावा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा डाक्टर सावहरू, नर्सिङ स्टाफ तथा कर्मचारीहरूसँग अस्पताल सुधारका लागि छलफल, समन्वय र निर्देशनजस्ता कार्य तत्काल नै हुन्छन् । व्यवस्थापनको विषयलाई जोड दिने कुरा मै म लाग्ने हो । त्यसको अलवा प्रसुती कक्षमा रहेका समस्याहरू समाधान गर्नुपर्नेछ । निरन्तर निगरानीबाट नै समस्या समाधान हुँदै जाने हो । अन्य मध्यकालीन योजना र दीर्घकालीन योजनाहरू तर्जुमा हुँदै जाने विषय भए ।

अस्पतालमा कार्यरत डाक्टरहरू कार्यलय समयमा नै निजी क्लिनिकहरूमा व्यस्त देखिए भन्ने गुनासो पनि छ ?
पहिलो कुरा त अस्पतालमा कार्यरत डाक्टर कार्यालय समयमा अस्पतालबाहिर हुनु हुँदैन् । यदि त्यस्तो अवस्था रहेछ भने त त्यसमा सम्बन्धित डाक्टर नै जिम्मेवार हुनुपर्छ । त्यसका लागि प्रशासनले पहल कदमी लिन्छ नै । अर्को कुरा निजी क्लिनिकमा डाक्टर व्यस्त भए भन्ने कुरा चाहिं डाक्टरहरू कार्यालय समयबाहेक अन्य स्थानमा काम गर्न पाउने कानुनी व्यवस्था नै छ । डाक्टरको पेशा अन्य पेशा जस्तो होइन् । डाक्टर २४ घन्टा खट्नुपर्ने पेशा पनि हो । मानिसको जीवनसँग जोडिएका हुन्छन् डाक्टरहरू । त्यसैले पनि कुनै क्लिनिकमा बिरामीको अवस्था गम्भीर छ भने डाक्टरले उपचारमा संलग्न हुन्न भन्न मिल्ने कुरा भएन ।

सटर विवादलाई कसरी हेर्नुभएको छ ? समाधानका लागि उपाय के छ ?
यो प्रदेश सरकारले निर्णय गरेको कुरा हो, छोटो तरिकाले हेर्दा व्यवसायीहरूलाई मर्का परेको हुन सक्छ । तर, प्रदेश सरकारले महसुस ग¥यो की अस्पताल सेवा दिने ठाउँ हो, अस्पताल अगाडिका सटरहरूले धेरै विकृति निम्त्यायो र अस्पताल प्रष्ट रूपमा नदेखिने अवस्थामा रह्यो, सायद त्यही कारणले होला प्रदेश सरकार त्यो निर्णयमा पुगेको । यसमा मेरो भन्नु केही छैन । यो विषय सम्मानित अदालतमा समेत रहेकाले यसको निर्णय न्यायिक प्रक्रियाबाट पनि होला ।


क्याटेगोरी : अन्तर्वार्ता / विचार



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ