२०७९ असार १३, सोमबार
Health Aawaj logo
गृहपृष्ठजनस्वास्थ्यविश्वमा हरेक ७ जनामा ​​१ जना माइग्रेनबाट पीडित, पुरुषको तुलनामा महिलामा तीन गुणा बढी

विश्वमा हरेक ७ जनामा ​​१ जना माइग्रेनबाट पीडित, पुरुषको तुलनामा महिलामा तीन गुणा बढी


एक अनुमान अनुसार १०० करोडभन्दा बढी मानिस अर्थात् प्रत्येक ७ जनामा ​​एक जना माइग्रेन रोगबाट पीडित छन् । पुरुषको तुलनामा महिलामा माइग्रेन हुने सम्भावना तीन गुणा बढी हुन्छ । माइग्रेनबाट पीडित हरेक १० जनामध्ये ८ जना महिला छन् । महिलामा एस्ट्रोजेन हर्मोनमा हुने परिवर्तनका कारण उनीहरुलाई माइग्रेन दुख्ने सम्भावना बढी हुन्छ ।

चिन्ताको कुरा यो छ कि यसबाट पीडित हुँदा १० मध्ये ९ जनाको दैनिकी नराम्ररी प्रभावित भएको छ । उनीहरुले पटक्कै काम गर्न सक्दैनन् । धेरैलाई कब्जियत हुने, घाँटी दुख्ने, बारम्बार मुड परिवर्तन हुने, बारम्बार पिसाब लाग्ने,  आँखा कालो हुने, माइग्रेन दुख्ने, बोल्न गाह्रो हुने, हातखुट्टामा सुई ले खोपको जस्ता लक्षण देखिन्छन् । यी लक्षणहरू पहिचान गरेर, दुखाइबाट बच्न उपायहरू लिन सकिन्छ।

के माइग्रेन एक न्यूरोलोजिकल समस्या हो?

यो मस्तिष्क वा स्नायुलाई असर गर्ने रोग हो। टाउको दुख्ने, वान्ता हुने, नाकमा पानी आउने, उज्यालो र आवाजले दिक्क बनाउने जस्ता समस्या देखिन थाल्छ । माइग्रेन प्रायः पुरानो हुन्छ, अर्थात्, एकपटक पीडित भएपछि यसको समस्या वर्षौंसम्म रहन सक्छ।

माइग्रेन हुनुको कारण के हो ?

माइग्रेनका कारणहरू फरक-फरक व्यक्तिहरूमा फरक-फरक हुन सक्छन्। यसको बावजुद, त्यहाँ धेरै सामान्य कारणहरू छन्, तिनीहरूलाई ट्रिगर भनिन्छ। उज्यालो प्रकाश, मौसममा परिवर्तन, दिनचर्यामा परिवर्तन, खानाको समयमा परिवर्तन, निर्जलीकरण, कडा गन्ध र हर्मोनल परिवर्तनले पनि माइग्रेन सुरु हुन्छ।

 कति प्रकारका छन्?

पहिलो: आभा संग माइग्रेन। यसले अनुहारमा दागहरू देखिन्छ। यो दुखाइ २० मिनेट देखि एक घण्टासम्म रहन्छ।

दोस्रो: आभा बिना माइग्रेन। यसमा चार चरणहरू छन्। यसले टाउकोको एक छेउमा बढी दुख्ने गर्छ। नाकबाट पानी बग्ने, वान्ता हुने र घाँटीमा अप्ठेरो हुने जस्ता समस्या हुन्छन् । यसको दुखाइ धेरै दिनसम्म रहन्छ।

माइग्रेन बाहेक ३ प्रकारका टाउको दुखाइ पनि हुन्छ ।

तनाव: यस अवस्थामा पीडा बिस्तारै बढ्दै जान्छ। टाउकोको अगाडि वा पछाडि दुखाइ महसुस हुन्छ। यो ३० मिनेट देखि ७ दिनसम्म रहन सक्छ।

साइनस: माथि, आँखा वरिपरि दुखाइ। यो दुखाइले ज्वरो पनि ल्याउँछ। नाक बन्द हुन्छ । अनुहारमा दबाब महसुस हुन्छ।

क्लस्टर: टाउको एकदमै दुख्छ। दुखाइ बीच-बीचमा छ। पीडितले बेचैन महसुस गर्छ। लत एउटा ठूलो कारण हो।

माइग्रेनबाट तत्काल राहतका लागि:

  • आँखा बन्द गर्नुहोस् र चिसो पानीले नुहाउनुहोस्।
  • १० मिनेटको लागि चिसो पानी ले स्पोंजिंग गर्नुहोस् । प्रत्येक ३० मिनेटमा दोहोर्याउनुहोस्।
  • बोल्नुहोस्, दबाइएका भावनाहरू बाहिर निकाल्नुहोस्।
  • माइग्रेनलाई ट्रिगर गर्ने चीजहरूबाट आफूलाई हटाउनुहोस्, जस्तै उज्यालो प्रकाश, आवाज, आदि।

दीर्घकालीन राहतको लागि:

लयबद्ध श्वास

  • ५सम्म गन्दै श्वास  लिनुहोस्। ५ सम्म गणना गर्दा श्वास  छोड्नुहोस्। श्वास छोड्दा शरीरले आराम पाउने कुरामा ध्यान दिनुहोस्। दुखाइ चाँडै कम हुनेछ।

श्वासप्रश्वासको कल्पना गर्नुहोस्

  • आँखा बन्द गरेर शान्त ठाउँमा बस्नुहोस्। अब श्वास  फेर्दा कल्पना गर्नुहोस् कि तपाईंको शरीर आराम गरिरहेको छ र तनाव हट्दैछ। गहिरो श्वास  लिनुहोस्, तर धेरै कडा धक्का नगर्नुहोस्। श्वास  लिँदा नाकबाट फोक्सो र त्यसपछि छाती र पेटमा गएको महसुस गर्नुहोस्। अब यो यसरी बाहिर आउँदै गरेको महसुस गर्नुहोस्।

 

-एजेन्सी


क्याटेगोरी : जनस्वास्थ्य



तपाईको प्रतिक्रिया दिनुहोस


ट्रेण्डिङ

जम्मा संक्रमित (नेपाल)
निको भएको
मृत्यु
जम्मा संक्रमित (विश्व)